Umowa leasingu

Prawo cywilne

Od dnia 9 grudnia 2000 roku leasing jest umową nazwaną, uregulowaną w art. 709¹-709¹⁸ kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 709¹ k.c.

"Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego."

Umowa leasingu jest umową wzajemną, odpłatną, zawieraną na czas oznaczony.

Istotne elementy umowy leasingu, zgodnie z powyższą definicją, są następujące:

• strony umowy:
  - finansujący (dawniej leasingodawca): przedsiębiorca, podmiot oddający przedmiot do używania,
  - korzystający (dawniej leasingobiorca): podmiot przyjmujący przedmiot do używania;
• przedmiot umowy: rzecz, może być to zarówno ruchomość jak i nieruchomość; z zakresu przedmiotu leasingu zasadniczo wyłączone zostały prawa i dobra materialne;
• zobowiązania finansującego: nabycie rzeczy od zbywcy (dostawcy) wskazanego przez korzystającego; oddanie tej rzeczy korzystającemu do używania i pobierania pożytków; powstrzymanie się od działań zakłócających używanie i pobieranie pożytków;
• zobowiązania korzystającego: używanie rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, właściwościami oraz zawartą umową leasingu; zapłata finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenia (opłat leasingowych) w łącznej kwocie równej co najmniej wartości początkowej rzeczy;
• czas trwania umowy: czas oznaczony (wyłącznie).

Leasing finansowy

Aby umowę leasingu było można uznać za umowę leasingu finansowego, muszą być łącznie spełnione następujące warunki:

• umowa leasingu musi być zawarta na czas oznaczony;
• suma opłat leasingowych (wraz z ceną podaną w umowie leasingu, za którą Korzystający może nabyć ten przedmiot po zakończeniu umowy leasingu) odpowiada co najmniej wartości początkowej przedmiotu leasingu;
• umowa leasingu zawiera postanowienie, że w podstawowym okresie umowy leasingu odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający;

Konsekwencje podatkowe umowy leasingu finansowego dla stron tej umowy są następujące:

W podstawowym okresie trwania umowy:

• u finansującego:
  - wydatki na nabycie bądź wytworzenie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych u finansującego nie są kosztem uzyskania przychodów,
  - przychodem jest odsetkowa część opłaty leasingowej,
• u korzystającego:
  - odpisy amortyzacyjne są kosztem uzyskania przychodu,
  - odsetkowa część opłaty leasingowej jest kosztem uzyskania przychodu.

Po zakończeniu podstawowego okresu umowy:

Finansujący ma prawo do przeniesienia własności przedmiotu leasingu na korzystającego za cenę znacznie odbiegającą od wartości rynkowej lub do oddania korzystającemu przedmiotu umowy do dalszego używania za czynsz znacznie niższy od wartości rynkowej. W przypadku przeniesienia własności na korzystającego u finansującego kosztem uzyskania przychodu przy sprzedaży przedmiotu leasingu są wydatki na nabycie lub wytworzenie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych pomniejszone o otrzymaną w podstawowym okresie umowy spłatę wartości początkowej przedmiotu leasingu.

W umowie leasingu finansowego istotne jest, że po zakończeniu tej umowy, finansujący może sprzedać korzystającemu przedmiot leasingu po zakończeniu podstawowego okresu umowy za kwotę znacznie odbiegającą od wartości rynkowej tego przedmiotu, nie narażając się na ryzyko weryfikowania tej kwoty przez organ podatkowy.

Jeżeli po zakończeniu podstawowego okresu umowy finansujący przenosi własność przedmiotu umowy leasingu na osobę trzecią i wypłaci korzystającemu z tego tytułu umówioną kwotę, wówczas do określenia przychodu ze sprzedaży przedmiotu umowy leasingu stosuje się przepisy ogólne ustaw podatkowych określające zasady ustalania przychodu (tj. art. 14 i 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i odpowiednim art. 12-14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), natomiast do kosztów uzyskania przychodów u finansującego zalicza się wydatki poniesione przez finansującego na nabycie lub wytworzenie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych pomniejszone o spłatę wartości początkowej.

Kwota wypłacona korzystającemu jest u finansującego kosztem uzyskania przychodu i jest przychodem korzystającego w dniu jej utrzymania.

Leasing operacyjny

Aby umowę leasingu można było uznać za umowę leasingu operacyjnego, muszą być łącznie spełnione następujące warunki:

• umowa leasingu musi być zawarta na czas oznaczony, równy co najmniej:
  - 40% normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo
  - co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości,
• suma opłat leasingowych (wraz z ceną podaną w umowie leasingu, za którą Korzystający może nabyć ten przedmiot po zakończeniu umowy leasingu) odpowiada co najmniej wartości początkowej przedmiotu leasingu.
• umowa leasingu nie zawiera postanowienia, że w podstawowym okresie umowy leasingu odpisów amortyzacyjnych dokonuje Korzystający (albo zawiera wprost postanowienie przeciwne, tj. że w podstawowym okresie umowy leasingu odpisów amortyzacyjnych dokonuje finansujący)
• finansujący w dniu zawarcia umowy leasingu nie korzysta ze zwolnień w podatku dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przepisów o specjalnych strefach ekonomicznych oraz art. 23 i 37 ustawy o spółkach z udziałem kapitału zagranicznego [zarówno BZ WBK Finanse & Leasing SA jak i BZ Finanse & Leasing SA z takich ulg nie korzysta].

Konsekwencje podatkowe umowy leasingu operacyjnego dla stron tej umowy są następujące:

W czasie trwania podstawowego okresu umowy:

• u finansującego:
  - opłata leasingowa jest w całości przychodem,
  - odpisy amortyzacyjne są kosztem uzyskania przychodu,
• u korzystającego:
  - opłata leasingowa jest kosztem uzyskania przychodu.

Po zakończeniu podstawowego okresu umowy:

Finansujący może:

• przenieść własność przedmiotu umowy leasingu na korzystającego po cenie odbiegającej od ceny rynkowej,
• przenieść własność przedmiotu umowy leasingu na korzystającego po cenie równej lub wyższej od hipotetycznej wartości netto,
• oddać przedmiot leasingu do dalszego używania byłemu korzystającemu lub nowemu korzystającemu,
• przenieść własność przedmiotu leasingu na osobę trzecią, wypłacając korzystającemu określoną w umowie kwotę,
• przenieść własność przedmiotu leasingu na osobę trzecią, nie wypłacając korzystającemu żadnej kwoty.